جمال رضايى
727
بيرجندنامه ( فارسى )
( خالهاى درشت قهوهاى رنگ ) . نك : خارِ گوشتى . خَايه باد xaye bad : خايه باد ( ورم بيضه ) . خَايه دَبوّ xaye dabbow : خايه دبه . خَايِى كَشَف xayey kasaf : خايه كشف ( تخم لاكپشت ) . خِبچه xebce : كورك ( دمل كوچك ) . خَتمى xatmi : ختمى ( گل ختمى ) . خَتمى خَبَّازى xatmi xabbazi : ، ختمى خبّازى . خُجه xoje : خواجه ( كسى كه مردى ندارد ) نك : خَاجه . خُدا دَاده [ ن ] xoda dade [ n ] : خدا دادن ، تولّد نوزاد ) . خُدادَادى xoda dadi : خدا دادى ( مادر زادى ) . خُدكُشى xodkosi : خودكشى ( انتحار ) . خِراچ xerac : خراش ( زخمى كه بر اثر خراشيدگى در پوست پيدا مىشود ) . خِرَاچُنده [ ن ] xera conde [ n ] : خراشاندن . خِرَاچيده [ ن ] xeracide [ n ] : خراشيدن . خُرَبات xorabat : خوره باد ( خوره ، جذام ، آكله ( اين واژه تلفّظ گويشى " خوره باد " است ) . خُرَبَاتُو xorabatu : خوره بادى ( كسى كه بيمارى " خوره باد " دارد ) . خُرخُر xor xor : خُرخُر . خُرخُروُ xor xoru : خُرخُرو ( كسى كه در خواب " خُرخُر " مىكند ) . « 1 » خَرخَشه xar xase : خَرخَشه ( بىجا و بىموقع ستيزه و مجادله كردن كه به نوعى بيمارى شبيه است ) . خَردَل xardal : خَردل . خَرزَاره xarzare : خرزهره . خُرما xorma : خرما . خُرناس xornas : خرناس ، خرناسه . خُروسَك xorusak : خروسك ( بيمارى است كه غالبا كودكان به آن مبتلا مىشوند و سبب تورّم و تشنّج گلو مىگردد و صداى بيمار شبيه به صداى خروس مىشود ) . خُره xore : خوره ، خورهباد ، جذام ، آكله . نك : خُرَبات . خِسخِس : xes xes : خِسخِس . خِس خِسوُ xes xesu : خِس خسكننده ( كسى كه به سبب بيمارى هنگام تنفّس " خِسخِس " مىكند ) . خَشخاش xasxas : خشخاش . خُشكى xoski : خشكى ( نوعى بيمارى پوستى كه سبب خشك شدن لب يا جزئى از پوست مىشود و دور آن را با قلم خط مىكشيدند كه به اطراف خود سرايت نكند ) . خُفّگى xoffegi : خفگى . خُفّه xoffe : خفه .
--> ( 1 ) " خُرخُرو " آنكس كه هست او را نخير اندر مَنام * " خِسخِسو " آنكس كه او را هست آزار جگر بيت 33 . " نصاب صبوحى " .